BENİM DÜNYAM

ÜNİTE 4 BECERİLER ‰ Ailemizi tanıtma ‰ Milliyet, dil, ülke adlarını tanıma ‰ Sahiplik belirtme DİL BİLGİSİ ‰ İyelik ekleri ‰ Ülke-milliyet-dil adları ‰ Kendi, hep KELİMELER ‰ Aile ‰ Arkadaşlar BENİM DÜNYAM 51

ÜNİTE BENİM DÜNYAM 4 A. AİLEM anne, baba, kız kardeş, abla, erkek -Kaç kardeşsiniz? -Üç kardeşiz. kardeş, ağabey, teyze, dayı, amca -Senin baban ne iş yapıyor? -Benim babam doktor. hala, babaanne, anneanne, dede -Senin annen ne iş yapıyor? -Benim annem öğretmen. HAZIRLIK ÇALIŞMASI 1 Aşağıdaki kelimeleri resimdeki boşluklara yerleştirelim. anne .................. .................. .................. baba .................. babaanne .................. dede Ben abla OKUMA BENİM AİLEM Benim adım Sevim. Benim adım Halil. Sevim Halil benim kocam. benim karım. Suna Suna bizim kızımız ve bizim kızımız ve Mert Mert bizim oğlumuz. bizim oğlumuz. Ben Ben 30 yaşındayım. Ben 34 yaşındayım. Ben öğretmenim ve Beşiktaş’ta doktorum ve Şişli’de bir bir lisede çalışıyorum. hastanede çalışıyorum. Benim adım Suna. Benim adım Mert. Sevim benim annem, Sevim benim annem, Halil benim babam. Mert Halil benim babam. Suna benim ağabeyim. Ben 4 benim kız kardeşim. Ben yaşındayım. Ben anaoku- 8 yaşındayım. Ben ilkokul luna gidiyorum. Okulum 2. sınıfa gidiyorum. Benim Beşiktaş’ta. okulum Kabataş’ta. 52 İSTANBUL YABANCILAR İÇİN TÜRKÇE DERS KİTABI A1

4A 2 Yukarıdaki metne göre aşağıdaki cümlelere doğru ise 4 Bu cümleleri kim söylüyor? Tahmin edelim ve yazalım. “D” yanlış ise “Y” koyalım. 1. Benim ablam yok, bir ağabeyim var. (……….) 1. Suna, Sevim ve Halil’in kızı. ( )2. Öğrencilerimi çok seviyorum. (…………….) 2. Mert, Suna’nın ağabeyi. ( )3. Evde en küçük benim. (…………….) 3. Sevim, Suna ve Mert ’in ablası. ( )4. Her akşam ders çalışıyorum. (…………….) 4. Mert, Suna’nın kocası. ( )5. Hastalara ilaç veriyorum. (…………….) 5. Suna ve Mert, Halil ve Sevim’in çocukları. ( ) 6. Benim karım öğretmen. (…………….) 3 Aşağıdaki gibi cümleler kuralım. 7. Benim kocam doktor. (…………….) 8. Benim kız kardeşim çok yaramaz. (…………….) 1. Halil – Sevim Halil, Sevim’in kocası. 9. Ağabeyim ile oyun oynuyorum. (…………….) 2. Sevim – Halil …………………………………… . 10. Babamla futbol oynuyorum. (…………….) 3. Mert – Halil …………………………………… . 4. Suna – Mert …………………………………… . 5. Mert – Suna ……………………….…………… . YA SİZ? 6. Suna – Sevim …………………………………… . 7. Sevim – Suna …………………………………… . 1. Senin ailende kimler var? 8. Halil – Mert ……………………….…………… . 2. Annen ve baban ne iş yapıyor? DİL BİLGİSİ İyelik Ekleri (Possessive Suffixes) Bir varlığın kimin olduğunu; kime, neye ait olduğunu bildirir. These suffixes indicate to whom the object belong. Ben-im baba-m anne-m manto-m ütü-m anahtar-ım ev-im kol-um köy-üm1. NOT: İkinci hecesinde dar ünlü (ı, i, u, ü) olan kelimelere ünlü ile başlayan ek getirildiğinde ikinci Sen-in baba-n anne-n manto-n ütü-nhecedeki dar ünlü düşer. When a word that has a narrow vowel in its se- anahtar-ın ev-in kol-un köy-üncond syllable is conjugated with a vowel, the nar- row vowel in the second syllable drops. O-nun baba-sı anne-si manto-su ütü-süÖrnek: Ayşe’nin boynu (boyun) ağrıyor. anahtar-ı ev-i kol-u köy-üKedinin burnu (burun) siyah. Senin omzunda (omuz) ne var? Biz-im baba-mız anne-miz manto-muz ütü-müzBenim şehrim (şehir) kalabalık. anahtar-ımız ev-imiz kol-umuz köy-ümüz Siz-in baba-nız anne-niz manto-nuz ütü-nüz anahtar-ınız ev-iniz kol-unuz köy-ünüz2. NOT: Üçüncü tekil ve çoğul iyelik eklerinden {(s) I, lArI} sonra ad durum ekleri (-A, -dA, dAn, -I) gel- Onlar-ın baba-ları (sı) anne-leri (si) manto-ları (su) ütü-leri (sü)diği zaman araya “n” harfi girer. When a ... suffix follows third singular or plural anahtar- ları (ı) ev-leri (i) kol-ları köy-leri (ü)possessive pronouns, then the consonant ‘n’ is pla- ced into the between. Örnek: Onun evine gidiyorum. Örnek: Onların sınıflarında bilgisayar var. (Benim) Kardeşim liseye gidiyor. (Bizim) Okulumuz 7 katlı. Onun kitabında resimler var. (Senin) Evin okula yakın mı? (Sizin) Ülkenizde deniz var mı? Onların köpeğinden korkuyorum. Onun balkonunda oturuyoruz. (Onun) Ablası bankada çalışıyor. (Onların) Arkadaşları Türkçe biliyor. İSTANBUL YABANCILAR İÇİN TÜRKÇE DERS KİTABI A1 53

5 Aşağıdaki cümleleri iyelik ve ad durum ekleriyle 7 Aşağıdaki metni okuyalım. Tabloyu örnekteki gibi tamamlayalım. tamamlayalım. 1. Bugün sen.…. ders…. var mı? Ben Serkan. Ben öğretme - 2. Baba…….. nerede çalışıyor? nim. Burası benim sınıfım. 3. Biz….. ev….. okula çok uzak. Bu çocuk benim öğren- 4. Sen….. öğretmen…….. soru soruyorum. cim. Onun adı Hasan. O 5. O, Mehmet ’..…. araba………. bakıyor. çok çalışkan. O teneffüste 6. Onlar..…. bahçe……….. havuz var. bana soru soruyor. Diğer 7. Serpil’……….. hala……….. Şişli’de oturuyor. öğrenciler sınıfta yok. Çünkü onlar bahçede. Onların dersi 8. Sen……… bilgisayar……... oyun var mı? 5 dakika sonra başlıyor. Biz her gün okula geliyoruz. Bizim 9. Siz…….. öğretmen…….. İngilizce biliyor mu? dersimiz 09.00’da başlıyor, 13.00’da bitiyor. Siz kaçta okula 10. Mustafa’…… diş…….. ağrıyor. gidiyorsunuz? Sizin dersleriniz öğlen mi bitiyor akşam mı? 11. Ben……… alın……… dar. Ben   ……….  O   Biz   ……….  Onlar 12. Bu konuda siz…….. fikir……….. ne? Benim  Senin   ……….   ……….   Sizin   ………. 6 Aşağıdaki kelimeleri eşleştirelim ve örnekteki gibi cümleler yazalım. 8 Doğru kelimeyi işaretleyelim. Benim adınız …………………… . 1. Benim babam / baban avukat. Bizim kardeşin ………………… . Sizin arabası bozuk mu?2. Onların evisi / evi çok büyük. Onun saçım …………………. .3. Sizin odanızda / odasınızda bilgisayar var mı? Onların evimiz ………………… .4. Aysel’in kardeşin / kardeşi öğrenci. Senin amcası …………………… .5. Bizim sınıfımızda / sınıfınızda klima var. Sinan’ın sınıfları ………………… .6. Senin sözlüğün / sözlüğin nerede? DİNLEME ZEHRA HANIM’IN TORUNLARI 3. Dilek kaç yaşında ve ne iş yapıyor? …………………………………………………………………… . 4. Zehra Hanım’ın torunları kim ve onlar kaç yaşındalar? …………………………………………………………………… . 5. Zehra Hanım torunlarına niçin “genç arkadaşlarım” diyor? …………………………………………………………………… . 10 Metni dinleyelim ve bu kişiler Zehra Hanım’ın nesi 11 oluyor? Yazalım. 9 Metni dinleyelim ve soruları 10Suna ……………….……….............................……. . cevaplayalım. Derya ……………….……….............................……. . 1. Mesut kaç yaşında? Mesut ……………….……….............................……. . …………………………………………………………… . Ömer ……………….……….............................……. . 2. Ömer ne iş yapıyor? Dilek ……………….……….............................……. . …………………………………………………………… . 54 İSTANBUL YABANCILAR İÇİN TÜRKÇE DERS KİTABI A1

4A KONUŞMA 11 Aşağıdaki resimlere bakalım. Bir resim seçelim. Bu resmi bir arkadaşımıza anlatalım. “Hangi resim?” diye soralım. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Örnek: YAZMA Öğrenci A: Ben genç bir babayım. Benim 2 çocuğum var. Çocuklarım küçük. Eşim zayıf ve uzun boylu. Ben, eşim ve 12 Aşağıdaki kelimeleri kullanalım ve ailemizi tanıtalım. çocuklarım bahçede yürüyoruz. Öğrenci B: Resim 1. anne baba kız kardeş erkek kardeş ağabey amca Öğrenci A: Evet, doğru. Şimdi de sen bana anlat. dayı teyze hala babaanne anneanne dede İSTANBUL YABANCILAR İÇİN TÜRKÇE DERS KİTABI A1 55

ÜNİTE BENİM DÜNYAM 4 B. ARKADAŞLARIM Türkiye, Türk, Türkçe, -Nerelisiniz? -Türküm. / Türkiyeliyim. anadili, yabancı dil -Anadiliniz ne? -Türkçe. -Hangi yabancı dilleri biliyorsunuz? -İngilizce ve Rusça biliyorum. -Arkadaşın nereli? -Arkadaşım Çinli. -Arkadaşın hangi dili konuşuyor? -O Çince konuşuyor. HAZIRLIK ÇALIŞMASI 1 Aşağıdaki resimlere bakalım. Arkadaşlık türlerini yazalım. ev arkadaşı ( ) iş arkadaşı ( ) mektup arkadaşı ( ) sınıf arkadaşı ( ) çocukluk arkadaşı ( ) 1 2 3 4 5 OKUMA BENİM SINIFIM Benim adım Anar. Ben Kazakistanlıyım. Benim babam iş adamı. Onun bir şirketi var. Annem ev hanımı, o çalışmıyor. Benim 2 kız kardeşim var. Kardeşlerim de üniversiteye gidiyorlar. İkisi de Hukuk Fakültesinde okuyorlar. Ben İstanbul Üniversitesi Dil Merkezinde Türkçe öğreniyorum. Ben Kazakça, Rusça ve İngilizce biliyorum. Sınıfımda çeşitli ülkeler- den arkadaşlarım var. Benim en iyi arkadaşlarım Milena, Olga ve Hasan. Milena 18 yaşında, o Arnavut. Milena Arnavutça ve İngilizce bili- yor. Onun babası ve annesi öğretmen. Onun kardeşi yok. Olga 19 yaşında ve Rusyalı. Olga İngilizce bilmiyor. Biz Olga ile bazen Türkçe bazen de Rusça konuşuyoruz. Onun babası polis, annesi hemşire. Olga’nın 1 kız kardeşi var. O da İstanbul’da. O Marmara Üniversitesinde öğrenci. Hasan 21 yaşında ve Mısırlı. Hasan Arapça ve İngilizce biliyor. Onun babası mühendis, annesi Arapça öğretmeni. Onun 2 ağabeyi var. Biz beraber çok eğleniyoruz. Dersten sonra İstanbul’u geziyoruz. İstanbul kalabalık ama çok güzel bir şehir. 56 İSTANBUL YABANCILAR İÇİN TÜRKÇE DERS KİTABI A1

4B 2 Metne göre aşağıdaki cümlelere doğru ise “D” yanlış 5 Aşağıdaki boşlukları metne göre tamamlayalım ve örnek- ise “Y” koyalım. teki gibi cümleler kuralım. 1. Anar Olga ile Rusça konuşuyor. ( ) 2. Milena, Olga ile İngilizce konuşuyor. ( ) İsim Ülke Milliyet Dil 3. Anar ’ın kardeşleri öğrenci. ( )Anar Kazakistan Kazakça 4. Hasan Türkçe öğreniyor. ( ) 5. En genç Milena. ( )Milena Arnavut 3 Bu cümleleri kim söylüyor? Tahmin edelim ve Olga Rus yazalım. Hasan Arapça 1. Kız kardeşim ve ben İstanbul’dayız. (…………….) 2. Benim annem işe gitmiyor. (…………….)Anar Kazakistanlı. O Kazak. O Kazakça konuşuyor. 3. Annem hastanede çalışıyor. (…………….)Milena ..………………………………………………… . 4. Kardeşlerim benden büyük. (…………….)Olga ..………………………………………………… . 5. Benim ailem Tiran’da yaşıyor. (…………….)Hasan ..………………………………………………… . 4 Aşağıdaki soruları cevaplayalım. 1. Anar ’ın en yakın arkadaşları nereli ve hangi dilleriÜlke   Milliyet   Dil konuşuyorlar? Türkiye   Türk  /  Türkiyeli   Türkçe   YA SİZ? ……………………………………………………………………. . Almanya   Alman  /  Almanyalı1. Siz nerelisiniz ve hangi dili konuşuyorsunuz?  Almanca 2. Anar ve arkadaşları İstanbul’da ne yapıyorlar?Arnavutluk  Arnavut  /  Arnavutluklu2. Sizin en yakın arkadaşlarınız kimler?   Arnavutça ……………………………………………………………………. . Gürcistan  Gürcü  /  Gürcistanlı3. Sizin arkadaşlarınız nereli ve hangi dili konuşuyorlar?  Gürcüce 3. Anar ve arkadaşları dersten sonra ne yapıyorlar?Japonya   Japon  /  Japonyalı   Japonca ……………………………………………………………………. . Rusya   Rus  /  Rusyalı   Rusça Makedonya  Makedon  /  Makedonyalı  Makedonca DİL BİLGİSİ Mısır   Arap  /  Mısırlı   Arapça Filistin   Arap  /  Filistinli   Arapça ÜLKE – MİLLİYET – DİL ADLARI (COUNTRIES / NATIONS / LANGUAGES)Kazakistan  Kazak  /  Kazakistanlı   Kazakça Ülke   Milliyet   Dil   YunanistanÜlke    Yunan  /  YunanistanlıMilliyet     YunancaDil Türkiye   Türk  /  Türkiyeli   Türkçe   Türkiye   Türk  /  Türkiyeli   Türkçe Bulgaristan  Bulgar  /  Bulgaristanlı   Bulgarca Almanya   Alman  /  Almanyalı   Almanca   Almanya   Alman  /  Almanyalı   Almanca Fransa   Fransız  /  Fransalı   Fransızca Arnavutluk  Arnavut  /  Arnavutluklu   Arnavutça   Arnavutluk  Arnavut  /  Arnavutluklu   Arnavutça İngiltere   İngiliz  /  İngiltereli   İngilizce Gürcistan   Gürcü  /  Gürcistanlı   Gürcüce   Gürcistan  Gürcü  /  Gürcistanlı   Gürcüce İspanya   İspanyol  /  İspanyalı   İspanyolca   NOT: Dil adı yapmak için “-cA” eki kullanılır. Bu Japonya   Japon  /  Japonyalı   Japonca   Japonya   Japon  /  Japonyalı   Japonca   ek, “ç, f, h, k, p, s, ş, t ” harflerinden biriyle biten İtalya     İtalyan  /  İtalyalı   İtalyanca Rusya   Rus  /  Rusyalı   Rusça   Rusya   Rus  /  Rusyalı   Rusça   kelimeden sonra geldiğinde “-çA”ya dönüşür. ABD   Amerikan  /  Amerikalı   İngilizce   To produce a name of a language, “-cA” suffix is Makedonya  Makedon  /  Makedonyalı   Makedonca   Makedonya  Makedon  /  Makedonyalı  Makedonca   used. when this suffix follows a word which ends Hollanda   Hollandalı   Fe le menkçe   with one of the below consonants, it changes into (Hollandaca) Mısır   Arap  /  Mısırlı   Arapça   Mısır   Arap  /  Mısırlı   Arapça   “-çA”. Çin   Çinli   Çince Filistin   Arap  /  Filistinli   Arapça   Filistin   Arap  /  Filistinli   Arapça Pakistan   Pakistanlı   Urduca Kazakistan   Kazak  /  Kazakistanlı   Kazakça   Kazakistan  Kazak  /  Kazakistanlı   Kazakça Brezilya   Brezilyalı   Portekizce Yunanistan   Yunan  /  Yunanistanlı   Yunanca   Yunanistan  Yunan  /  Yunanistanlı   Yunanca Bulgaristan  Bulgar  /  Bulgaristanlı   Bulgarca   Bulgaristan  Bulgar  /  Bulgaristanlı   Bulgarca Fransa   Fransız  /  Fransalı   Fransızca   Fransa   Fransız  /  Fransalı   Fransızca İngiltere   İngiliz  /  İngiltereli   İSTANBUL YABANCILAR İÇİN TÜRKÇE DERS KİTABI A1İngilizce  İngiltere  İngiliz  /  İngiltereli  İngilizce   57 İspanya   İspanyol  /  İspanyalı   İspanyolca   İspanya   İspanyol  /  İspanyalı   İspanyolca İtalya     İtalyan  /  İtalyalı   İtalyanca   İtalya     İtalyan  /  İtalyalı   İtalyanca ABD   Amerikan  /  Amerikalı   İngilizce   ABD   Amerikan  /  Amerikalı   İngilizce Hollanda   Hollandalı   Felemenkçe   Hollanda   Hollandalı   Felemenkçe (Hollandaca)   (Hollandaca) Çin   Çinli   Çince   Çin   Çinli   Çince Pakistan   Pakistanlı   Urduca   Pakistan   Pakistanlı   Urduca Brezilya   Brezilyalı   Portekizce   Brezilya   Brezilyalı   Portekizce

6 Hangisi doğru? İşaretleyelim. 7 Milliyet adlarını yazalım. İspanya İspanyaca / İspanyolcaRusya Rus Rusya Rusça / Rusyacaİtalya …..…………….. İngiltere İngilizce / İngilizçe Fransa …..…………….. Çin Çinçe / ÇinceÜrdün …..…………….. Almanya Almanca / Almanyaca Gürcistan …..…………….. Irak Irakça / ArapçaPakistan …..…………….. Fransa Fransızca / FransacaHollanda …..…………….. Brezilya Portekizce / Brezilyalıca Yunanistan …..…………….. Japonya Japonca / Japonça Norveç …..…………….. Amerika Amerikanca / İngilizce İran …..…………….. DİNLEME YAZMA DÜNYADAN PORTRELER 9 Aşağıdaki formu kendimize göre dolduralım. 8 Metni dinleyelim. Boşlukları dolduralım.12 ÖĞRENCİ BİLGİ FORMU Adı: …………………………………… Soyadı: ……………………………….. Ülkesi: ……………………………….... Milliyeti: …………………………….... Anadili: ……………………………..… Adı: …………………. Adı: …………………. Adı: …………………. Yabancı dilleri: …………………..….. Ülkesi: ……………… Ülkesi: ……………… Ülkesi: ……………… Milliyeti: …………… Milliyeti: …………… Milliyeti: …………… Mesleği: ……………………………….. Dili: ………………… Dili: ………………… Dili: ………………… Adresi: ……………………………..….. Mesleği: ……………. Mesleği: ……………. Mesleği: ……………. Hobileri: ……………. Hobileri: ……………. Hobileri: ……………. Telefon numarası: ……………….…… Hobileri: ………………………………. KONUŞMA 10 Aşağıdaki soruları arkadaşlarımıza soralım. • Anadiliniz ne? • Anadiliniz hangi dile benziyor? Türkçeye benziyor mu? Adı: …………………. Adı: …………………. Adı: …………………. • Kaç tane yabancı dil biliyorsunuz? Ülkesi: ……………… Ülkesi: ……………… Ülkesi: ……………… • Başka hangi dilleri öğrenmek istiyorsunuz? Milliyeti: …………… Milliyeti: …………… Milliyeti: …………… Dili: ………………… Dili: ………………… Dili: ………………… Niçin? Mesleği: ……………. Mesleği: ……………. Mesleği: ……………. • Yabancı dil öğrenmek zor mu? Hobileri: ……………. Hobileri: ……………. Hobileri: ……………. 58 İSTANBUL YABANCILAR İÇİN TÜRKÇE DERS KİTABI A1

4C ÜNİTE BENİM DÜNYAM 4 C. AİLEMDEN UZAKTA kendim, kendin, kendisi, hepimiz, -Kardeşlerin nerede? -Hepsi Ankara’da. hepiniz, hepsi -İstanbul’da kiminle yaşıyorsun? -Kendim yaşıyorum. -Ayşe kime kitap alıyor? -Kendisine alıyor. HAZIRLIK ÇALIŞMASI 1 Aşağıdaki cümleleri resimlerle eşleştirelim. Ailemle bilgisayardan konuşuyorum. ( ) Aileme mektup yazıyorum. ( ) Aileme mesaj yazıyorum. ( ) Aileme telefon ediyorum. ( ) Aileme e-posta yazıyorum. ( ) 1 2 3 4 5 OKUMA SEVGİLİ AİLEM Sevgili ailem, Nasılsınız? Ben çok iyiyim. Hepinizi çok özledim. Ben İstanbul’da çok mutluyum. İstanbul çok güzel bir şehir ama kalabalık. Ben burada yurtta kalıyorum. Yurdum Fatih’te. Okulum Beyazıt ’ta. Yurt, çok uzak değil. Okula otobüsle gidiyorum. Sınıfta birçok arkadaşım var. Hepsi farklı ülkelerden. Hepimiz çok iyi anlaşıyoruz. Beraber çok güzel zaman geçiriyoruz. Dersten sonra yemek yiyoruz sonra yurda dönü- yoruz. Hepimiz aynı yurtta kalıyoruz. Yurtta ders çalışıyoruz, televizyon izliyoruz ve 23.00’da uyuyoruz. Hafta sonları bazen arkadaşlarımla geziyorum, bazen kendim alışverişe gidiyorum. Her hafta kendi- me bir Türkçe kitap alıyorum ve okuyorum. Burada bazen çok yoruluyorum. Çünkü ütümü kendim yapıyorum, yatağımı kendim topluyorum, odamı kendim temizliyorum, yani her işi kendim yapıyorum. Size güzel bir haberim var. İki hafta sonra oraya geliyorum. Buradan hepinize hediyeler getiriyorum. Kendinize iyi bakın, hepinizi çok seviyorum. Kızınız Lisa İSTANBUL YABANCILAR İÇİN TÜRKÇE DERS KİTABI A1 59

2 Aşağıdaki soruları metne göre cevaplayalım. 4 Metne göre aşağıdaki cümlelere doğru ise “D” yanlış 1. Lisa İstanbul’da nerede kalıyor? ise “Y” koyalım. ………………………………………………………………. . 1. Lisa’nın arkadaşları aynı ülkeden değil. ( ) 2. Lisa hafta sonları ne yapıyor? 2. Lisa İstanbul’da otelde kalıyor. ( ) ………………………………………………………………. . 3. Lisa niçin çok yoruluyor? 3. Lisa arkadaşları ile alışverişe gidiyor. ( ) ………………………………………………………………. . 4. Lisa her hafta bir Türkçe kitap okuyor. ( ) 4. Lisa niçin her işi kendisi yapıyor? 5. Lisa’nın işlerini annesi yapıyor. ( ) ………………………………………………………………. . 6. Lisa 14 gün sonra ülkesine gidiyor. ( ) 5. Lisa’nın ailesine güzel haberi ne? 7. Lisa İstanbul’da yalnız yaşıyor. ( ) ………………………………………………………………. . 3 Metinde hangi soruların cevapları var? İşaretleyelim. 1. Lisa nerede kalıyor? ............6. Lisa’nın dersi kaçta başlıyor? ............ 2. Lisa kime mektup yazıyor? ............7. Lisa kaçta uyuyor? ............ 3. Lisa hafta sonları ne yapıyor? ............8. Lisa’nın arkadaşları nerede kalıyor? ............ 4. Lisa kahvaltıda ne yiyor? ............9. Lisa’nın arkadaşları hangi dilleri konuşuyor? ............ 5. Lisa ailesine ne hediye alıyor? ............10. Lisa hangi okula gidiyor? ............ YA SİZ? 1. Ailenizle nasıl görüşüyorsunuz? 2. Ailenize haftada kaç defa telefon ediyorsunuz? 3. Arkadaşlarınıza mektup yazıyor musunuz? 4. Bir günde kaç tane mesaj gönderiyorsunuz? 5. Günde kaç saatinizi bilgisayar karşısında geçiriyorsunuz? Bilgisayarda genellikle ne yapıyorsunuz? 5 Aşağıdaki e-posta adreslerini söyleyelim ve kendimizle ilgili soruları cevaplayalım. 1. aynur.inci@hotmail.com 4. Kendi e-posta adresimizi yazalım ve söyleyelim. aynur nokta inci at hotmail nokta com ………………………………………………………............... . 2. aynur-inci@hotmail.com 5. Kendi ev adresimizi yazalım ve söyleyelim. aynur tire inci at hotmail nokta com ………………………………………………………............... 3. aynur_inci@hotmail.com ………………………………………………………............... . aynur alt tire inci at hotmail nokta com 6. Kendi telefon numaramızı yazalım ve söyleyelim. ………………………………………………………............... . 60 İSTANBUL YABANCILAR İÇİN TÜRKÇE DERS KİTABI A1

4C DİL BİLGİSİ kendi + iyelik eki Kendim (myself) Kendimiz (ourselves) Kendin (yourself) Kendiniz (yourself) Kendisi (himself / herself) Kendileri (theirselves)NOT: “Kendi” kelimesi kişi zamirleri ile birlikte kullanıldığı zaman işi yapanı (özneyi) pekiştirir. Örnek: Ben kendim ütü yapıyorum. 1. Ben, bana kazak örüyorum. 3. Biz bize yemek yapıyoruz. Sen kendin yaz, arkadaşların sana yardım etmesin. Ben kendime kazak örüyorum. Biz kendimize yemek yapıyoruz. O kendisi araba sürüyor. 2. Ödevini sen yap. 4. Siz bir yazı yazın. Ödevini kendin yap. Kendiniz bir yazı yazın. 6 Aşağıdaki cümleleri verilen kelimelerle tamamlayalım. kendim/kendisi/kendine/kendilerine/kendimize 1. Ayşe yemeğini ............... pişiriyor. 4. Ödevlerimi ................ yapıyorum. 2. Biz ……………. yeni bir araba alıyoruz. 5. …………… iyi bak. 3. Siz bu konuda ……………… güveniyor musunuz? 6. Onlar ……………… kahve yapıyorlar. hep + iyelik eki 7 Aşağıdaki cümleleri verilen kelimelerle Hepimiz (all of us) tamamlayalım. Hepiniz (all of you) hepsi/hepimizde/hepsinde Hepsi (all of them) hepimizin/hepimize/hepimiz Örnek: 1. Sınıfların ………………… bilgisayar var. Hepimiz öğrenciyiz. 2. Öğretmen bizim ………………… kitap hediye ediyor. Hepiniz çok çalışkansınız. 3. Kalemlerim ……………….. kırmızı. Bu meyvelerin hepsi taze. 4. ……………. İngilizce biliyoruz. 5. Bana ………………… adresi lazım. 6. Bizim ………………… sözlük var. Belirtme Eki - (y)I (Accusative Case) Belirtme durumundaki isim, yükleme sorulacak “Kimi?”, “Neyi?” sorularına yanıt verir. Genel olmayan belirli bir varlığı ifade eder. In this form, nouns and nominal words responds to the question words “to whom and what ”. It expresses a specific ob- ject. a, ı -(y)ı e, i -(y)i o,u -(y)u ö,ü -(y)ü İSTANBUL YABANCILAR İÇİN TÜRKÇE DERS KİTABI A1 61

Aşağıdaki durumlarda belirtme eki mutlaka kullanılır: 3. Cümlenin nesnesi iyelik eki veya tamlama eki almış ise; 1. Cümlenin nesnesi özel bir isim ise; Örnek: Kitabını bana ver. Örnek: Her hafta anneannemi ziyaret ediyorum Ayşe’yi bekliyor musun? 4. Cümlenin nesnesi, “bu, şu, o, hangi, bütün, bazı” gibi İstanbul’u geziyorum sıfatları almış ise; 2. Cümlenin nesnesi zamir ise; Örnek: Bu elbiseyi alıyorum. Ne kadar? Örnek: Hangi kalemi istiyorsun? Biz onları tanımıyoruz. Bütün arkadaşlarımı seviyorum. Seni bekliyorum. 5. Nesne ile fiil arasına bir başka sözcük gelmiş ise; Örnek: Marketten ekmek alıyorum. Ekmeği marketten alıyorum. Örnek: Yarın araba alıyor musun? Yarın o arabayı alıyor musun? Evde maç izliyoruz. Maçı evde izliyoruz. Pınar elbise ütülüyor. Pınar elbisesini ütülüyor. Seda pasta yiyor. Seda pastayı yiyor Ben kek seviyorum. Ben üzümlü keki seviyorum. 8 Aşağıdaki boşlukları örneklerdeki gibi dolduralım. 1. Siz bu kız……….. tanıyor musunuz? 2. Kalem……….. masandan alıyorum. 3. En çok hangi yemek……….. seviyorsun? 4. Babam araba………. yıkıyor. 5. Günde 2 kez dişler……….. fırçalıyorum. 6. Ahmet ailesi……… çok özlüyor. 7. Bu sorunun cevap……….. bilmiyorum. 8. Ayşe’nin……….. çok beğeniyorum. 9. Hafta sonu bütün gün evim……… temizliyorum. 10. Sen………. hiç anlamıyorum. 9 Hangisi doğru? İşaretleyelim. 1. Burası çok havasız. Lütfen şu pencere / pencereyi aç! 2. Yabancılar İstanbul / İstanbul’u çok beğeniyorlar. 3. Sağlıklı olmak için her gün iki litre su / suyu içiyorum 4. Her ay kütüphaneden kitap / kitabı alıyorum. 5. Bütün gün okula gidiyorum, ders / dersi çalışıyorum. 6. Mektup / mektubu aileme yazıyorum. 7. Hangi şarkı / şarkıyı dinliyorsun? 8. Saçlarım / saçlarımı tarıyorum. 9. Annem bu dizi/ diziyi çok seviyor. 10. Dün yolda baban / babanı gördüm. 62 İSTANBUL YABANCILAR İÇİN TÜRKÇE DERS KİTABI A1

4C DİNLEME AİLEMİ ÖZLÜYORUM 10 Metni dinleyelim. Boşlukları dolduralım.13 Elena: Merhaba John, çok üzgün ………………. . Bir ……………….. mi var? John: Merhaba Elena. Hayır, hiçbir ……………… yok. Sadece ………………. çok özledim. Elena: O zaman ailene ………….. …………. . Annenle ve babanla …………… ya da onlara mektup ……………. . John: Her akşam ailemi arıyorum ama burada ……………….. çok yalnız hissediyorum. Elena: Bence yalnız değilsin. ……………… senin ar- kadaşınız. Ayrıca yalnız yaşamak hiç de kötü değil. Bazen çok eğlenceli. John: Nasıl eğlenceli? Elena: Mesela ailenden hiçbir şey için izin …………………….., eve geç ………………., geç ……………….., geç kalkıyorsun, evde yüksek sesle müzik dinliyorsun. Yani, ne istiyorsun, onu yapıyorsun. John: Peki, sen aileni hiç özlemiyor musun? Elena: Elbette özlüyorum. Ama ben şimdi buradayım, onlar Rusya’da. Ne zaman ailemi ……………….., o zaman onlara …………….. …………… ya da bilgisayardan konuşuyorum. John: Bilgisayardan konuşmak çok iyi fikir. Elena: Evet, çünkü onları hem duyuyorum hem de görüyorum. Sen de bunu yap. John: Teşekkürler Elena, şimdi ……………… daha iyi hissediyorum. YAZMA 11 Ailemize bir e-posta yazalım. İstanbul’da neler yapıyoruz? Anlatalım. İstanbul’daki arkadaşlarımızı ailemize tanıtalım. KONUŞMA 12 Ailemizden uzakta yaşamanın olumlu ve olumsuz yönlerini önce yazalım sonra anlatalım. İSTANBUL YABANCILAR İÇİN TÜRKÇE DERS KİTABI A1 63

KÜLTÜRDEN KÜLTÜRE AİLELER Japonya’da genellikle küçük aileler bulunu- 1. Yukarıdaki metinleri okuyalım. Metne yor. Onların bir veya iki çocukları var. Benim göre aşağıdaki cümlelere doğru ise “D” kız ve erkek kardeşim yok. Tek çocuğum ve yanlış ise “Y” koyalım. bu Japonya’da çok normal. Birçok çiftin ço- cukları yok. 1. Aiko’nun bir kardeşi var. ( ) 2. Japonya’da genellikle küçük aileler var. ( ) 3. Mehmet ’in 4 kardeşi var. ( ) Benim iki kız kardeşim var. Biz üç kardeşiz. 4. Türkiye’de büyük aileler azalıyor. ( ) Bizim büyük bir ailemiz var. Amerika’da 5. John’un erkek kardeşi var. ( ) birçok ailenin bir ya da iki çocuğu var. 6. Amerika’da birçok ailenin üç veya daha fazla çocuğu var. ( ) Türkiye’de birçok kişinin büyük bir ailesi var. 2. Sizin ülkenizde büyük aile mi yoksa küçük Biz 4 kardeşiz, benim 2 kız kardeşim ve bir aile mi daha yaygın? Sizin ülkenizde genel- erkek kardeşim var ve Türkiye’de bu çok nor- likle bir ailenin kaç çocuğu var? mal. Ama günümüzde büyük aileler azalıyor. Çiftler bir ya da iki çocuk tercih ediyor. EĞLENELİM ÖĞRENELİM Aşağıdaki resimlere bakalım ve bulmacayı çözelim. 8 2 9 1 1 2 3 104 125 133 6 7 11 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 64 İSTANBUL YABANCILAR İÇİN TÜRKÇE DERS KİTABI A1

SINIF DİLİ Örneklere bakalım. Altı çizili kelime ve eklerin adını 3. Hangisi doğru? İşaretleyelim. öğrenelim. 1. Serap dersten sonra …………….. gidiyor. Onun kitabında resimler var. Kişi zamiri a. evisine b. evine c. evisinde ç. evinden Senin köpeğinden korkuyorum. Kişi zamiri 2. Kitaplarımın ………………. masada. Onun kitabında resimler var. İyelik eki a. kendisi b. hepimiz c. hepsi ç. hepsine Onun kitabında resimler var. İyelik ‘‘n’’si 3. Özlem evde ………………… yardım ediyor. Senin köpeğinden korkuyorum. İyelik eki a. annesine b. annesiye c. annesinde ç. annesi Senin köpeğinden korkuyorum. İyelik ‘‘n’’si 4. Benim arkadaşım ……………………. konuşuyor. a. Almanya b. Almança c. Almanyaca ç. Almanca NELER ÖĞRENDİK? 5. Leyla …………………. . a. İranlı b. İran c. İranlık ç. Farsça 1. Aşağıdaki boşlukları uygun eklerle dolduralım. 1. Biz……….. sınıf……….. on beş öğrenci var. 4. Aşağıdaki tabloyu tamamlayalım. 2. Aile…………. mektup yazıyor musun? 3. Ayşe, baba………….. para istiyor. Ülke Milliyet Dil 4. Kendi………….. güzel bir salata yapıyorum. Rusya Rusça 5. Hep…………. Türkçe öğreniyoruz. Fransız 6. Sen………… kaç kardeş………… var? Irak 7. Siz……….. okul………… bilgisayar var mı? İtalyanca 8. Onlar………… bahçe…………. havuz yok. 5. Aşağıdaki kelimeleri eşleştirelim ve örnekteki gibi 9. Ömer, baba……………. telefon ediyor. cümleler yazalım. 10. Sen……….. çanta………….. neler var? Benim saatiniz ………………………………… . 11. Kendi………….. iyi bak. 12. Hep…………….. çok çalışkansınız. Onun arabamız ………..……………………. . Bizim anahtarım …………….……………… . Sizin elbisesi …………………………..……. . 2. Aşağıdaki cümleleri kullanalım ve diyaloğu tamamlayalım. Onların bahçende havuz var mı? İstanbul’da ne yapıyorsun? Senin evleri …………………………………… . İspanyalıyım. / İngilizce biliyorum. İspanyolca. / Senin anadilin ne? Ekatarina: Nerelisin? ÖZ DEĞERLENDİRME Max: …………………………. . Sen nerelisin? Bunları Türkçede yapabilir misiniz? Her cümle için kendinize bir puan veriniz. Ekatarina: Ben Rusyalıyım. 1: Yapamam, 2: Biraz yapabilirim, 3: Yapabilirim, 4: İyi yapabilirim, 5: Çok iyi Max: ………………………………………………….? yapabilirim. Ekatarina: Benim anadilim Rusça. Ya senin? 1. Ailem, tanıdığım kişiler ile ilgili kelimeleri 1 2 3 4 5 Max: ……………………………………………………. . ifadeleri anlayabilirim. Ekatarina: ………………………………………………….? 2. Kişilere kimleri tanıdıkları ve sahip oldukları 1 2 3 4 5 Max: İstanbul’da Türkçe öğreniyorum. şeylere ilişkin sorular sorabilir ve yanıtlayabilirim. Ekatarina: Başka yabancı dil biliyor musun? 3. Arkadaşlarıma ailelerini, ülkelerini ve anadille- 1 2 3 4 5 rini sorabilirim. Max: ……………………………………………………. . 65 İSTANBUL YABANCILAR İÇİN TÜRKÇE DERS KİTABI A1 65

KELİME LİSTESİ İSİMLER FİİLLER abla almak ağabey dans etmek ağız çalmak aile hissetmek amca yazmak anadil anahtar göndermek anaokulu oynamak anneanne öğretmek babaanne telefon etmek boyun burun dayı dede diş erkek kardeş hala havuz ilkokul karı kız kardeş ko c a ko l lise manto mektup omuz ortaokul satranç şirket teneffüs teyze üniversite ütü yabancı dil yaramaz zevkli 66 İSTANBUL YABANCILAR İÇİN TÜRKÇE DERS KİTABI A1